Balantine

Balantine, czyli o damskich torebkach cz. I. Damska torebka – nieodłączny atrybut każdej współczesnej kobiety. Można w niej znaleźć wszystko ? Ale czy była z nami od zawsze? W XVIII wieku kobiety nosiły ze sobą woreczki na robótki. Wszelkie inne niezbędne przedmioty znajdowały się w kieszeniach, które były dowiązywane w pasie pod suknią. Dostęp do kieszeni był prosty, ponieważ spódnice były szyte inaczej niż dzisiaj. Przód i tył zszywane były bokami od dołu, górą pozostawały niezaszyte. Przez te otwory łatwo było dostać się do kieszeni. W epoce napoleońskiej moda się zmieniła. Suknie nie składały się już z oddzielnej góry i spódnicy – były jednoczęściowe i często zapinane na plecach. Do tego zapanowała moda na przejrzyste muśliny. Dowiązywana pod suknią kieszeń byłaby widoczna a dostęp do niej byłby mocno utrudniony. Poza tym kieszeń wypełniona drobiazgami zakłóciłaby kształt sukni, który miał przypominać antyczną kolumnę. Kieszenie musiały zniknąć. Ale co zrobić ze wszystkimi rzeczami, które były kobietom niezbędne? Zainspirowano się modą męską – huzarami. W mundurach huzarów nie było kieszeni i musieli radzić sobie z podobnym problemem. Nosili szabeltasy – płaskie, podłużne torby, zamykane na klapkę (u oficerów pięknie haftowane lub zdobione blachą tłoczoną w herby i cyfry) mocowane do żołnierskiego pasa razem z szablą. Powstały balantines – płaskie woreczki zwieszające się na długich sznurkach od podwyższonego stanu sukienek. Ich nazwa wywodzi się z greckiego ballantion – siatkowej torebki na pieniądze. Balantine, która miała zastąpić dwie kieszenie, przybierała dość duże rozmiary. Sznurki, na których ją mocowano były dość długie i zwieszała się na nich prawie do ziemi. Czy była wygodna? Na to pytanie odpowie nam wyobraźnia i fakt, że wkrótce wyszła z mody.

Na podstawie:

„Torebki, sakiewki i portfele ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie” Katalog zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie, Kraków 2009

„Słownik terminologiczny sztuk pięknych”, red. K. Kubalska-Sulkiewicz, M. Bielska-Łach, A. Manteuffel-Szarota, Warszawa 2006

Foto: Journal des Dames et des Modes, Costume Parisien, 17 août 1798, Rijksmuseum